Toen ik vanmorgen De Standaard doornam verslikte ik me bijna in m’n spreekwoordelijke koffie bij het lezen van het artikel ‘Belgen in proces tegen Facebook’. Consumentenorganisatie Dolor zou 30.000 Belgen vertegenwoordigen die geld verloren hadden aan de beursgang van de social netwerksite, die op 2 weken tijd al bijna een derde van haar waarde verloor.

In de de aanloop van die beursintroductie zou moedwillig ‘foutieve informatie’ verspreid geweest zijn. Wat die informatie is werd in het ongewisse gelaten, wie die mensen waren die aandelen gekocht hadden ook. In een klein kaderstukje naast het artikel werd toch 1 koper aan het woord gelaten. Het betrof een van de vele kleine kopers, die voor een slordige 1000 euro aandelen had gekocht. “Omdat hij verwacht had dat ze gingen stijgen, want Facebook is toch een groot en bekend bedrijf?”

Ja, Facebook is een groot en bekend bedrijf. Maar nee, die aandelen zullen niet (meer) stijgen want ze zijn overpriced. In de aanloop naar de beursintroductie was er een site waarop je kon zeggen hoeveel het aandeel van Facebook volgens jou waard was. 2261 mensen gaven hun prijs in, wat tot een gemiddelde van $54 dollar leidde. Momenteel is het Facebook-aandeel nog $27 dollar waard, en de kans dat het verder zal dalen is zeer groot.

Niemand durft het woord in de mond te nemen, maar hier is een internetbubble 2.0 in de maak. De voorbije jaren kwam er zodanig veel druk op start-ups te liggen dat deze amper de tijd hadden om over een deftig business plan na te denken. Onder beroemdheden stond het chique om jonge internetbedrijfjes te financieren, in de hoop het ‘nieuwe Facebook’ te ontdekken. Aston Kutcher bijvoorbeeld, investeerde een belachelijk grote som geld in Gidsy en Soundcloud. Lady Gaga en Kanye West investeerden dan weer 7,5 miljoen dollar in Turntable, een ‘social music experience’. Redelijk grote woorden die neerkomen op ‘wij weten het eigenlijk zelf nog niet zo goed maar we zullen er eens over nadenken als we wat geld binnen hebben’.

Want zo vergaat het de meeste startups. In maart kwam Maxime De Greve van Uberlife naar Gent om er op Gent M te spreken. Vooraf hadden Fredo, Maxime en ik al een ‘vergadering’ (lees: een latte drinken in Bar Buro) om eens over de startup waar hij werkt te praten. Voor zij die nog nooit van Uberlife gehoord hebben: via de site en app kan je ‘hangouts’ creëren zodat je op een handige manier met je vrienden voor een event kan afspreken. Hoe meer ik Maxime hoorde praten over de startup en hun fancy bureau (dat er inderdaad zeer strak uitzag op de Instagrams die hij me toonde), hoe minder vertrouwen ik kreeg in het slagen van de startup. “Maar dat is toch krék hetzelfde als Facebook Events?” vroeg ik. “Niet helemaal, bij ons gaat het meer om de analoge ontmoetingen”. Na ons gesprek was mijn conclusie dat Uberlife eigenlijk zelf nog niet helemaal wist waar ze heen wilden, maar nu het geld binnen is, is het bij wijze van spreken al te laat om daar nog deftig over na te denken.

Het vereist enorm veel moed om als startup toe te geven dat je business plan hier en daar nog wat rammelt en daarom nee te zeggen tegen een miljoen dollar die iemand in je wil investeren. Om na een maand of drie te durven zeggen: “Nee sorry, wij hadden ongelijk, onze app is overbodig en wij gaan niet aan de beloofde 100.000 gebruikers raken”. Want dat is wat er van die startups verwacht wordt. De media gaan ze zodanig hypen dat de meeste mensen het ook daadwerkelijk gaan geloven. En dat is wat er ook met Facebook gebeurt. ‘Een mijlpaal in de geschiedenis’, werd de beursintroductie genoemd. Dat de echte grote investeerders als Warren Buffett géén Facebook-aandelen kochten werd (veel te) weinig benadrukt in de kranten. En dan gebeurt zoiets.

Ook in België hebben we zo’n Facebook-verhaal meegemaakt en daar zaten wij thuis middenin. L&H. Iedere werknemer kreeg een nummer naargelang het moment waarop ze bij het bedrijf zijn toegekomen, zo vertelde mama me vorige week. Jo Lernout en Pol Hauspie waren 1 en 2. Mijn papa was 11. Op dat moment dus een echte startup. Met technologie knutselen in een garage, pas afgestudeerd (in het geval van m’n papa) en klaar om de wereld te veroveren. Op enkele jaren tijd waanzinnig gehypet, Flanders Language Valley, de koning op bezoek. Champagne, het geluk kon niet op.

Totdat het moment was aangebroken waarop alles pijlsnel begon te keren. Hauspie en Lernout hadden gesjoemeld, maar het bedrijf stond ook veel te hoog genoteerd. Papa zonder werk en kleine Thomas die er de ballen van begrijpt. Mijn juffen in het lager onderwijs vroegen me plots hoe het nu met papa was. Mama die me zegt dat ik beter niet met die pet van L&H over straat liep omdat dat er ‘mensen zijn die veel centjes verloren hebben’.

Al bij al is het redelijk goed gekomen. Met de technologie van L&H, bedoel ik. Siri op je iPhone? Die fancy stem op je TomTom-gps? Made in Belgium. Hetzelfde geldt voor de meeste start-ups: ergens diep vanbinnen zit er iets revolutionair in, maar het is gewoon niet zo belachelijk veel waard als het lijkt. Laat die startups rustig groeien en verwacht niet dat ze binnen het jaar een ROI van 100% hebben. En aan de investeerders: Don’t Believe the Hype.